0212 612 00 00
0212 612 00 00

TORTİKOLLİS

Tortikollis, latince “tortus”  (bükülmüş, burkulmuş) ve  “collum”  (boyun) kelimelerinden oluşur ve bükülmüş boyun anlamına gelir. Tanıma uygun olarak bebeğin boynu sağa veya sola yatık vaziyette durur.  Boyun bölgesinde yer alan sternokleidomastoid (SKM) kasının hasarı tortikollise yol açar. Doğuştan olabilir veya  sonradan travma, nörolojik hastalıklar gibi nedenlerle meydana gelebilir. Burada doğuştan olan tortikollis anlatılacaktır.

Tortikollis, kalça çıkığı ve çarpık ayak (pes ekinovarus)’tan sonra en sık görülen doğumsal anomalidir. Erkek bebeklerde kızlardan 1.5 kat daha sık rastlanır. Sebebi tam olarak bilinmemektedir. Olguların çoğunda zor doğum öyküsü vardır, ancak sezaryenle doğan bebeklerde de tortikollis saptanması patolojinin anne karnında gelişmiş olabileceğini düşündürmektedir.

Tortikollis üç tipte olabilir:

  1. SKM kası içinde ele gelen bir kitle vardır,   genellikle  6 ay içinde kaybolur.
  2. Kitle bulunmaz; ancak SKM kasında  kısalık mevcuttur.
  3. SKM kasında kitle veya kısalık yoktur, postural yani duruş bozukluğu olarak tortikollis bulunur.

Tortikollisli hastaların %50’si birinci grupta, %30’u ikinci grupta, %20’si ise üçüncü grupta yer alır.

Muayenede  başın orta hatta değil de  etkilenmiş SKM kası tarafına eğik şekilde durduğu, çenenin ise  karşı tarafa dönük olduğu görülür. Aynı  tarafta  kafa kemiklerinde deformasyon, yüzde asimetri  görülebilir. Tanı klinik bulgularla konabilir,  ancak atipik olgularda  görüntüleme yöntemlerine başvurmak gerekir. Kolay uygulanması ve  X-ışını içermemesi nedeni ile ultrason  tercih edilen  yöntemdir.

Tedavide önce konservatif yani cerrahi gerektirmeyen yaklaşımlar tercih edilir. Tortikollisli bebeğin ailesine  tedavi süreci hakkında bilgi verilir. Bebeği taşıma pozisyonu ve yapılması gereken egzersizler öğretilir. Eklem hareket açıklığı ve germe egzersizlerinin günde beş kez düzenli olarak yapılması gerekmektedir. Erken dönemde fizik tedaviye başlanması iyileşmeyi olumlu yönde etkiler ve cerrahi girişim oranını azaltır.   Sadece egzersizle yeterince gerileme kaydedilemeyen olgularda servikal ortez (boyun korsesi) de kullanılmalıdır. Oniki aylık konservatif tedaviye yanıt vermeyen olgularda ameliyat önerilir.

Kaynaklar

  1. Macias CG et al. Congenital muscular torticollis: Clinical features and diagnosis. In: UpToDate, Post TW (Ed), UpToDate, Waltham, MA
  2. Cheng JC et al. The clinical presentation and outcome of treatment of congenital muscular torticollis in infants–a study of 1,086 cases. J Pediatr Surg. 2000;35(7):1091-6.
  3. Do TT. Congenital muscular torticollis: current concepts and review of treatment. Curr Opin Pediatr. 2006;18(1):26-9.
  4. Christensen C et al. Conservative management of congenital muscular torticollis: an evidence-based algorithm and preliminary treatment parameter recommendations. Phys Occup Ther Pediatr. 2013;33(4):453-66