0212 612 00 00
0212 612 00 00

ROMATOİD ARTRİT

Romatoid artrit (RA) eklemlerin kronik iltihabı ile karakterize bir hastalıktır. Toplumda ortalama 100 kişiden birinde görülür ve kadınlarda erkeklerden 3 kat fazladır. Her yaş grubunda ortaya çıkabilir, ancak en sık 30-50 yaş aralığında başlar. Sebebi tam olarak bilinmemekle birlikte gelişiminde  genetik ve çevresel faktörlerin rol oynadığı düşünülmektedir. Hastalık eklem zarını tutar; eklem zarının kalınlaşmasına ve mikrop içermeyen bir iltihabın (inflamasyon) oluşmasına neden olur. Bu değişim eklemde harabiyete yol açar.

Romatoid artrit sinsi başlayan bir hastalıktır. Aktif hastalık bulguları çıkmadan haftalar, aylar önce genellikle ellerde eklem ağrıları ve sabah tutukluğu görülür. Zaman içinde tutulan eklem sayısı artar, eklemlerde  şişlik ve şekil bozukluğu gelişir. En sık el ve ayak parmak eklemleri, el bilekleri, dizler, dirsekler simetrik olarak etkilenmekle birlikte tüm eklemler etkilenebilir.

Hastalık ilerleyicidir; tedavi edilmezse yaygın eklem tutulumu yapar ve elleri fonksiyonel olarak kullanamama, yürüyememe gibi günlük yaşam aktivitelerinde  ciddi kısıtlılıklara yol açabilir. Kişiyi bağımlı ve bakıma muhtaç hale getirebilir.  Bazı olgularda akciğer, göz, kalp gibi eklem dışında diğer organları da tutabilir.

Tanı klinik bulgular, laboratuvar ve görüntüleme yöntemlerinin birlikte değerlendirilmesi ile konur.

RA tedavisinde amaç hastalığı kontrol altına almak, eklem hasarını engellemek ve hastalığın remisyona girmesini (aktif olmamasını) sağlamaktır. Bunun için ilaç tedavisi uygulanır. “Hastalık modifiye edici antiromatizmal ilaçlar”  adı verilen sulfasalazin, hidroksiklorokin, metotreksat, leflunomid gibi ilaçlar hastalığın aktivitesini azaltır, eklem hasarını önler. Ayrıca kortizonlu ilaçlar ve ağrı kesiciler de tedavide yer alır. Bu tedavilere rağmen hastalığı kontrol altına alınamayan kişilerde “biyolojik ajanlar” denen ilaçlar kullanılabilir.

İlaç tedavisinin yanında eklemlerde şekil bozukluklarını engellemek, ağrı kesici kullanımını azaltmak, kas gücünü korumak ve yaşam kalitesini artırmak için  kişiye özel düzenlenmiş egzersiz programı, fizik tedavi uygulamaları ve bazen ortez, yardımcı cihaz kullanımı  gerekebilir.

Kaynaklar

  1. Harrison Romatoloji. 2013.
  2. Lamb SE et al. Exercises to improve function of the rheumatoid hand (SARAH): a randomised controlled trial. Lancet. 2015;385(9966):421-9.
  3. Ying KN, While A.Pain relief in osteoarthritis and rheumatoid arthritis: TENS. Br J Community Nurs. 2007;12(8):364-71.