0212 612 00 00
0212 612 00 00

Literatür Okuması

Literatür Okuması/ Kasım 2016

Neurorehabilitation: applied neuroplasticity

Fary Khan* et al.   Journal of Neurology. 2016

*Department of Rehabilitation Medicine, Royal Melbourne Hospital, Australia

Giriş

Nörolojik bozukluklar, sinir sisteminin yaralanması veya hastalığı sonucu meydana gelen durumlardır. Uzun süren fonksiyonel ve psikososyal sorunlara yol açarak günlük yaşam aktivitelerini ve katılımı sınırlarlar. Hastaların bağımsız yaşamasını sağlamak için hastanede ve toplum içinde farklı disiplinlerin  iş birliğini içeren bir bakım yaklaşımı gerektirirler.

Nöroplastisite

Nöroplastisite, içten veya dıştan gelen uyarılara cevap olarak sinir sisteminin yapı, fonksiyon ve bağlantılarını reorganize etme (yeniden düzenleme) yeteneğidir.Yaralanmadan sonraki deneyimler fonksiyonel iyileşme için güçlü bir modülatör (düzenleyici)’dür.

Laboratuvar hayvanlarında yapılan çalışmalar; hayvan kompleks, uyarıcı bir çevreye konduğunda fonksiyonel iyileşmenin  en iyi düzeyde olduğunu göstermiştir. İnmeden sonra yapılan görev-spesifik ve tekrarlayıcı egzersizlerin sinaptogenezi (nöron bağlantılarını) artırdığı ve kas güçsüzlüğünün rehabilitasyonunda ana unsur olduğu araştırmalarla ortaya konmuştur.

Sık Görülen Nörolojik Durumlarda  Rehabilitasyon  İçin Kanıtlar

Nörorehabilitasyon; rehabilitasyon hekimleri, nörologlar ve diğer sağlık çalışanlarını içeren multidisipliner bir ekip tarafından yürütülür. Medikal ve cerrahi tedavilerdeki ilerlemelere rağmen nörolojik olaylar halen yaygın bir şekilde engelliliğe neden olmaktadır.

Beynin yaralanmadan sonra düzelme mekanizmalarının daha iyi anaşılması ve teknolojideki gelişmeler, araştırmacıları nörolojik bozukluklardan iyileşmeyi artırmak için yeni tedavi yöntemlerini araştırmaya itmiştir. Transkraniyal magnetik stimülasyon (TMS) ve transkraniyal direkt akım stimülasyonu (TDAS) gibi cerrahi girişim gerektirmeyen nöromodülatör tedaviler üzerinde çalışılmaktadır. Ancak bunların tedavi etkinlikleri tam olarak ortaya konmamıştır. Derlemenin bu kısmında rehabilitasyon girişimlerinin sık görülen nörolojik hadiselerdeki etkinlik ve güvenliği konusundaki kanıtlar değerlendirildi.

Cochrane Kütüphanesi veri tabanı multipl skleroz (MS), inme, travmatik beyin yaralanması (TBY) ve Parkinson hastalığı rehabilitasyonu  hakkında 2016’ya kadar yayınlanmış tüm sistematik derlemeler için tarandı. Çocuk rehabilitasyonu, ilaç ve cerrahi girişimler hakkında olan derlemeler değerlendirmeye alınmadı.

 Sonuç

(Kanıt kalitesine göre fizik tedavi ile ilgili sonuçlar)

Hakkında yüksek kalitede kanıt olanlar:

  • Fizik tedavi (egzersiz/ fiziksel aktiviteler); MS’te fonksiyonel sonuçları (hareketlilik, kas kuvvetlenmesi, aerobik kapasite) iyileştirir, yorgunluğu azaltır ve hayat kalitesini artırır
  • Kardiyorespiratuar (kalp ve solunum sistemi) egzersizler inme sonrası engelliliği azaltır

 

Hakkında orta kalitede kanıt olanlar:

  • MS’te uzun süreli ve multidisipliner rehabilitasyonun, engelliliği azaltma ve katılımı artırma üzerine olumlu etkileri vardır
  • Orta ve ağır şiddetteki TBY’nda multidisipliner yoğun rehabilitasyon erken fonksiyonel kazanım sağlar
  • Ritmik işitsel uyarı (müzik terapisi) inme hastalarında yürüme parametrelerini iyileştirir
  • Parkinson hastalığında kısa süreli (~3 ay) fizik tedavi yürüme, fonksiyonel mobilite, denge ve engellilik skalasında iyileşme sağlar
  • Parkinson hastalığında tredmil (koşu bandı) egzersizleri yürüme hızı ve adım genişliğini olumlu etkiler

Hakkında düşük kalitede kanıt olanlar:

  • MS’te telerehabilitasyon kısa dönemde yorgunluk, ağrı, uykusuzluk gibi şikayetlerin azalmasını, uzun dönemde foksiyonel aktiviteler ve yaşam kalitesinin artmasını sağlar
  • Fizik tedavi (tredmil egzersizleri, tekrarlayıcı görev-spesifik egzersizler, germe-pasif egzersizler ve mobilizasyon), inmede fonksiyonel durumu ve mobiliteyi (hareketliliği) iyileştirir
  • İnmeye bağlı üst ekstremite (el- kol) spastisitesinde botulinum toksin sonrası multidisipliner rehabilitasyon fonksiyonel durumda iyileşme sağlar
  • İnme sonrası elektromekanik ve robot yardımlı egzersizler yürüme ve üst ekstremite fonksiyonlarını iyileştirir
  • İnme hastalarında sanal gerçeklik ve interaktif video oyunları üst ekstremite fonksiyonlarını ve günlük yaşam aktivitelerini olumlu etkiler
  • Standart rehabilitasyona ek olarak yapılan ayna tedavisi inme hastalarında üst ekstremite motor fonksiyonlarını ve günlük yaşam aktivitelerini geliştirir
  • Parkinsonlu hastalarda egzersiz, yorgunluk şiddetini ve günlük yaşam aktivitelerine olumsuz etkilerini azaltır
  • Parkinsonlu hastalarda tüm vücut vibrasyon uygulaması yürümeyi iyileştirir