0212 612 00 00
0212 612 00 00

Aralık 2016

 

Foot deformities in children with cerebral palsy

Kedem P* et al.   Curr Opin Pediatr. 2015

*Department of Orthopaedic Surgery, Chaim Sheba Medical Center, Tel Hashomer, Israel

 

Giriş

 Serebral Palsi (SP) hareket bozukluklarına yol açan beyin gelişim patolojisidir. Beyindeki hasar ilerleyici olmasa da hareket bozukluğu kas iskelet sisteminde ilerleyici deformitelere (bozukluklara) neden olabilir.

SP’li çocukların fonksiyonel durumları, yardımcı yürüme cihazına ihtiyaç duyup duymadıklarını ve fonksiyonel kapasitelerini değerlendiren Kaba Motor Fonksiyon Sınıflama Sistemi (KMFSS) ile 5 seviyede değerlendirilir. KMFSS 1 ve 2. düzey hastalar bağımsız yürürler. KMFSS 3 düzeyindeki hastalar yardımcı yürüme cihazına ihtiyaç duyarlar. KMFSS 4 düzeyindeki hastalar çoğunlukla tekerlekli sandalye kullanırlar ama kısa süreli ayakta durabilirler. KMFSS 5 düzeyindekiler ise tamamen tekerlekli sandalyeye bağımlıdırlar; baş ve boyun kontrolleri yoktur.

Ayak ve ayakbileği deformiteleri SP’li çocuklarda %93 gibi yüksek bir oranda bildirilmiştir. Bu kadar sık olması kas dengesizliği, yetersiz motor kontrol ve anormal kas tonusu gibi nedenlere bağlanmaktadır. SP’li çocuklarda en sık görülen ayak deformiteleri ekin, planovalgus ve ekinovarustur; ancak ekinovalgus, kalkaneovalgus gibi farklı deformiteler de görülebilir. Bu deformiteler hafif ve fleksibl olabileceği gibi şiddetli ve rijid (sert) de olabilir. Şiddeti ve sertliği arttıkça düzeltmek güçleşir, ayakta durmayı ve yürümeyi bozabilir.

Tedavi Prensipleri

Ayak deformitelerinin tedavisi ortez kullanımı, kas tonusunun düzeltilmesi ve cerrahi girişim ile yapılabilir. Germe egzersizleri çok kullanılsa da etkinliği tartışmalıdır. Ortezler mekanik güç uygulayarak ayak ve ayak bileğini düzgün pozisyonda tutmak ve yürüme kalitesini artırmak için kullanılırlar. Ayak bileği ve ayak için kullanılanlar AFO, dizi de içine alanlar KAFO olarak isimlendirilirler. SP’de sıklıkla AFO kullanılır. Solid AFO ayak bileği hareketini tamamen engellerken eklemli AFO dorsifleksiyona izin verir.

Kas tonusu ilaçlarla, lokal uygulanan botulinum toksin enjeksiyonlarıyla veya cerrahi yöntemlerle kontrol altına alınabilir. Kontraktür veya sert/ fikse deformite varsa kas tonusunu düzeltmek anlamlı olmaz.

Ayak deformiteleri ilerleyici ise cerrahi girişim gerekebilir. Tendon uzatma, kapsül gevşetme gibi yumuşak doku operasyonları ve/ veya osteotomi gibi kemik ameliyatları yapılabilir.

Ayak deformitelerinde tedavi ve prognoz deformitenin şiddeti, çocuğun yaşı ve fonksiyonel durumuna göre değişir. Yürüyen çocuklarda (KMFSS 1-3) kaliteli ve ağrısız bir yürüme sağlamak temel amaçtır. Yürümeyen çocuklarda (KMFSS 4 ve 5) ise hedef tedavi amaçlı ayakta durmayı ve sorunsuz bir şekilde ayakkabı/ ortez giyebilmeyi sağlamaktır.