0212 612 00 00
0212 612 00 00

ANKİLOZAN SPONDİLİT

Ankilozan spondilit (AS) omurganın iltihaplı (mikrop içermeyen) romatizmal hastalığıdır. Sebebi bilinmemekle birlikte genetik yatkınlığı olan bireylerde çevresel faktörlerin tetiklemesiyle ortaya çıktığı düşünülmektedir. Erkeklerde daha sık görülür, başlangıç yaşı genç erişkinlik dönemidir.

Hastalık sinsi başlar; gece artan bel ve sırt ağrıları, sabah tutukluğu (sabah omurgada sertlik hissi), istirahatle artıp hareketle azalan ağrılar  genellikle ilk şikayetlerdir. Ama eklem şişliği, gözde kızarıklık (üveit)  gibi farklı bulgularla  başlayan olgular da görülür.

AS’de seyir kişiden kişiye değişmekle beraber hastalık ilerleyicidir; yıllar içinde omurgada sertleşme, bel ve boyun bölgesinin hareket kabiliyetinde azalma, kamburluk, eklemlerde bozulma gelişebilir.

Hastalığın tanısı klinik bulgular, laboratuvar ve görüntüleme yöntemlerinin hep birlikte değerlendirilmesi ile konur. Kan tahlilerinde aktif iltihabı gösteren sedimentasyon, crp gibi değerler ile HLA-B27 testi sıklıkla istenen tetkiklerdir. HLA-B27 sağlıklı bireylerde de pozitif olabilir, hastalıkla ilgili diğer bulgular varsa AS için anlamlıdır. Görüntülemede omurga ve sakroiliak eklem (leğen kemiği eklemi) bölgeleri incelenir. Çok erken dönemdeki olgularda röntgende hastalık tutulumu saptanamayabilir, özel tekniklerle çekilmiş MR ile bu bulgular ortaya konabilir.

AS tedavisinde amaç iltihap düzeyini düşürmek, hasarı engellemek ve şikayetleri azaltmaktır. Her hastaya hastalığı, tedavi seçenekleri ve düzenli yapması gereken egzersizler hakkında bilgi ve eğitim verilmelidir. Anti-inflamatuar ilaçlar (indometazin, diklofenak, naproksen, asemetasin vb) bu hastalıkta tedavinin ilk basamağını oluşturan temel ilaçlardır; iltihabı, ağrı ve tutukluğu azaltırlar.   Bu grup ilaçlar yetersiz kalırsa hastanın klinik durumuna göre sulfasalazin veya anti- TNF ilaçlar kullanılabilir.

Hastalar, evde yaptığı günlük egzersizler dışında,  dönem dönem eklem hareket açıklığı ve kas kuvvetini artırmaya yönelik aktif egzersiz programına da ihtiyaç duyarlar. Fizik tedavi ve rehabilitasyon doktorları tarafından kişiye özel düzenlenmiş rehabilitasyon programları  ağrı ve tutukluğu azaltıp yaşam kalitesini artırır.

Kaynaklar:

1.Harrison Romatoloji 2013

2.ASAS/ EULAR AS tedavi önerileri rehberi